Trong quá trình kinh doanh, chiết khấu thương mại là một chính sách phổ biến để thúc đẩy doanh số. Tuy nhiên, việc xuất hóa đơn cho khoản chiết khấu này thường gây ra nhiều băn khoăn cho kế toán, đặc biệt là câu hỏi: Hóa đơn chiết khấu thương mại ghi âm hay dương? Có được phép xuất hóa đơn giá trị âm không?
Bài viết này Ordersys Software sẽ giải đáp chi tiết, rõ ràng các vấn đề trên dựa trên quy định pháp luật hiện hành, giúp doanh nghiệp thực hiện đúng và tránh các rủi ro về thuế.
Xem thêm => Lập - Xuất hoá đơn thay thế có cần biên bản không? lưu ý gì?
Hóa đơn chiết khấu thương mại là gì?
Chiết khấu thương mại là khoản doanh nghiệp giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng hóa, dịch vụ với số lượng lớn. Khoản chiết khấu này phải được thể hiện rõ trong các chính sách bán hàng hoặc hợp đồng kinh tế giữa hai bên.
Hóa đơn chiết khấu thương mại là chứng từ (hóa đơn) được lập để ghi nhận khoản giảm trừ này. Có hai trường hợp lập hóa đơn chiết khấu thương mại:
Trường hợp 1: Chiết khấu trên từng lần mua hàng. Khoản chiết khấu được trừ trực tiếp trên hóa đơn của lần mua hàng đó. Giá trên hóa đơn là giá đã giảm. Trường hợp này khá đơn giản và ít gây nhầm lẫn.
Trường hợp 2: Chiết khấu theo chương trình, theo kỳ. Khách hàng đạt được mức doanh số nhất định sau nhiều lần mua hàng trong một kỳ (tháng, quý, năm). Khi kết thúc kỳ, người bán mới lập một hóa đơn riêng để ghi nhận tổng số tiền chiết khấu cho khách hàng. Đây là trường hợp gây ra nhiều thắc mắc nhất.
Bài viết này Ordersys sẽ tập trung vào Trường hợp 2, khi phải lập một hóa đơn riêng cho khoản chiết khấu thương mại.
Bạn có biết => Hoá đơn bị điều chỉnh có kê khai thuế không? Khai kỳ nào? Khai như thế nào?

Hóa đơn chiết khấu thương mại ghi âm hay dương?
Đây là câu hỏi cốt lõi và câu trả lời dứt khoát là: HÓA ĐƠN CHIẾT KHẤU THƯƠNG MẠI PHẢI GHI SỐ DƯƠNG.
Theo quy định tại điểm e, khoản 1, Điều 7 Thông tư 78/2021/TT-BTC hướng dẫn Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn điện tử:
"Trường hợp hóa đơn điện tử đã lập có sai sót... cần điều chỉnh tăng, giảm số lượng hàng hóa, giá bán, tiền thuế GTGT... thì thực hiện lập hóa đơn điện tử điều chỉnh... Hóa đơn điện tử điều chỉnh phải có dòng chữ “Điều chỉnh cho hóa đơn Mẫu số... ký hiệu... số... ngày... tháng... năm...”.
Nội dung điều chỉnh (tăng, giảm) được ghi số dương (+).
Dấu của giá trị điều chỉnh được thể hiện ở phần ghi chú/diễn giải trên hóa đơn là “điều chỉnh tăng” hoặc “điều chỉnh giảm”.
Như vậy, hóa đơn chiết khấu thương mại bản chất là một hóa đơn điều chỉnh giảm cho các hóa đơn bán hàng đã lập trước đó. Vì vậy, khi lập hóa đơn này:
Tiền hàng, tiền thuế GTGT của khoản chiết khấu phải được ghi bằng số dương.
Phần nội dung hoặc ghi chú trên hóa đơn phải thể hiện rõ đây là khoản "Điều chỉnh giảm" hoặc "Chiết khấu thương mại" cho các hóa đơn nào.
Ví dụ: Công ty A chiết khấu cho Công ty B 10.000.000 VNĐ (chưa VAT), thuế GTGT 10% là 1.000.000 VNĐ. Hóa đơn sẽ được ghi như sau:
Tên hàng hóa, dịch vụ: Chiết khấu thương mại cho các hóa đơn số 001, 002... từ ngày... đến ngày...
Thành tiền: 10.000.000
Tiền thuế GTGT (10%): 1.000.000
Tổng tiền thanh toán: 11.000.000
Ghi chú: Điều chỉnh giảm cho các hóa đơn số 001, 002... theo chính sách bán hàng.
3. Hóa đơn chiết khấu thương mại có được xuất âm không?
Từ quy định trên, câu trả lời rõ ràng là: KHÔNG, TUYỆT ĐỐI KHÔNG ĐƯỢC XUẤT HÓA ĐƠN CHIẾT KHẤU THƯƠNG MẠI CÓ GIÁ TRỊ ÂM.
Việc ghi số âm trên hóa đơn là một lỗi sai nghiêm trọng, vi phạm quy định tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Thông tư 78/2021/TT-BTC. Lỗi sai này xuất phát từ thói quen cũ khi còn áp dụng các quy định tại Thông tư 39/2014/TT-BTC (đã hết hiệu lực), nơi việc ghi âm trên hóa đơn điều chỉnh được chấp nhận.
Hệ quả của việc xuất hóa đơn âm:
- Hóa đơn không hợp lệ, không hợp pháp.
- Cơ quan thuế có thể yêu cầu doanh nghiệp hủy hóa đơn sai và lập lại hóa đơn điều chỉnh đúng quy định.
- Có nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn.
- Cả bên bán và bên mua đều gặp khó khăn trong việc kê khai thuế GTGT.
Tìm hiểu thêm => Hộ kinh doanh có bắt buộc phải xuất hóa đơn? Xuất như thế nào?

4. Những lưu ý quan trọng khi xuất Hóa đơn chiết khấu thương mại
Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định, doanh nghiệp cần lưu ý những điểm sau:
Căn cứ pháp lý rõ ràng: Khoản chiết khấu thương mại phải được quy định cụ thể trong hợp đồng kinh tế hoặc trong chính sách bán hàng của công ty. Đây là cơ sở để lập hóa đơn và giải trình với cơ quan thuế khi cần.
Lập biên bản thỏa thuận (Khuyến khích): Dù không bắt buộc, việc lập một biên bản thỏa thuận hoặc phụ lục hợp đồng ghi nhận số tiền chiết khấu cuối kỳ giữa hai bên là rất nên làm. Biên bản này sẽ là chứng từ bổ sung, củng cố tính hợp lệ của hóa đơn.
Ghi đúng và đủ nội dung trên hóa đơn:
- Ghi rõ nội dung: "Chiết khấu thương mại cho hàng hóa tại hóa đơn Mẫu số... Ký hiệu... Số... Ngày... Tháng... Năm...". Nếu chiết khấu cho nhiều hóa đơn, có thể lập bảng kê đi kèm.
- Giá trị: Ghi số tiền chiết khấu (tiền hàng và tiền thuế tương ứng) bằng SỐ DƯƠNG.
- Phần ghi chú: Ghi rõ "Hóa đơn này điều chỉnh giảm cho hóa đơn/các hóa đơn...".
Kê khai thuế đúng cách:
- Bên bán (Người xuất hóa đơn): Kê khai hóa đơn chiết khấu này vào kỳ phát sinh, làm giảm doanh thu và thuế GTGT đầu ra. Trên tờ khai thuế GTGT, giá trị này được ghi vào chỉ tiêu [32] và [33] (nếu điều chỉnh giảm) trên tờ khai 01/GTGT.
- Bên mua (Người nhận hóa đơn): Kê khai hóa đơn này vào kỳ nhận được hóa đơn, làm giảm giá trị hàng mua vào và thuế GTGT đầu vào được khấu trừ. Kê khai điều chỉnh giảm tại chỉ tiêu [37] và [38] trên tờ khai 01/GTGT.
Tóm lại, quy định hiện hành đã rất rõ ràng: Hóa đơn chiết khấu thương mại phải ghi giá trị dương và không được phép xuất hóa đơn âm. Bản chất của nó là một hóa đơn điều chỉnh giảm, và việc ghi chú "điều chỉnh giảm" đã thể hiện đúng tính chất của giao dịch.
Việc nắm vững và thực hiện đúng các quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn đảm bảo tính minh bạch, chính xác trong công tác kế toán, tránh được những rủi ro không đáng có.
Businesses with revenue over 1 billion VND a year must issue e-invoices generated from a cash register. Ordersys sells and invoices in one step.
Other news
Sales software for household businesses that fits the new rules
From 2026 household businesses no longer pay presumptive tax and declare based on actual revenue; stores with revenue of 1 billion VND/year or more selling directly to consumers must use e-invoices generated from cash registers. This guide summarises the regulatory milestones that affect retail stores and what sales software must do: record every order, issue e-invoices, report by period, keep purchase records and track debts.
Scan a QR code to order at the table: guests order for themselves, the restaurant needs fewer staff
When guests scan a QR code to order at the table, handing out menus, taking orders, running tickets to the kitchen and answering "where is our food?" move to the guest. This guide separates what guests do themselves, what staff still have to do, how to rearrange shifts by table zone, and where things slip when the restaurant runs with fewer people.
Ordering software for wedding banquet restaurants: serving many tables at once without the bill going wrong
A thirty-table wedding banquet usually goes wrong on the extras: drinks added mid-party, tables set up at the last minute, dishes sent to the kitchen twice, deposits remembered by word of mouth. This guide puts the whole banquet into one order from a multi-table booking or by merging tables, takes extra orders by phone, sends only new items to the kitchen, and settles with the host using a provisional bill, surcharges and automatic deposit deduction.
Complete coffee shop management software: how ordering, checkout, inventory and reports connect
Complete coffee shop management software is not a long feature list but ordering, checkout, inventory and reports working together: ring up one cup and the money goes into the right shift, ingredients are deducted by recipe and the end-of-day report updates itself. The article follows one cup through four stages, shows four common break points and the order to switch things on.
Billiards management software for a small new club: what to set up before opening day
For a new billiards club with five to ten tables, where the owner works the counter and starts the clocks, the software needs to do a few things right: set up tables, hourly rates, the menu and QR codes before opening; let players order drinks themselves and have table lights follow playing time; use camera highlights to get the club known; and after the first month read reports by table, debts and shift close.
Retail order management software: counter sales and online orders in one place
Counter orders, phone and Zalo orders, and orders from the store's web shop all go into one order book in Ordersys. Each online order moves through five clear statuses, delivery requires the address, delivery time and delivery person, customers track their own order, and there is no adding up two places at the end of the day.
Spa and hair removal appointment software with no double bookings
Hair removal sessions are short, tightly packed and crowded into one machine room, so they clash easily. Each Ordersys appointment records the time, duration, room/bed and therapist; on save the software checks for room clashes, therapist clashes and therapists busy in the spa, adds bed turnover time, and shows exactly which booking is holding the slot.
QR table ordering software for restaurants and eateries
One round of QR ordering in Ordersys goes through five steps: the guest scans the code on the table, picks dishes with options and notes, sends the order (with or without a confirmation step), the kitchen and bar receive it, and the guest reopens the page to check the order and order more. Plus a list of what to set up before putting codes on tables.
Ordersys or KiotViet? A Straight Comparison to Choose Right
An honest Ordersys vs KiotViet comparison by real needs: retail, services, billiards, QR ordering, automatic payment — choose right, not the wrong fit.