Gần như quán nào cũng có "luật riêng": đi trễ phạt 50.000đ, làm vỡ ly trừ lương, nghỉ không báo trừ một ngày công. Nghe hợp lý, nhân viên cũng chấp nhận — nhưng phần lớn những cách đó là vi phạm pháp luật lao động, và khi bị khiếu nại thì quán luôn thua.
Vậy được làm gì
| Muốn xử lý | Cách sai | Cách đúng |
|---|---|---|
| Đi trễ | Phạt 50.000đ mỗi lần | Không trả lương cho thời gian không làm việc — trễ 30 phút thì trừ 30 phút công, đó là tính đúng chứ không phải phạt. Tái phạm thì xử lý kỷ luật theo nội quy |
| Làm vỡ, làm hỏng đồ | Trừ thẳng vào lương | Có quy định về bồi thường thiệt hại, phải theo trình tự và có mức trần khấu trừ vào lương hằng tháng |
| Nghỉ không báo | Trừ hai ngày công | Ngày không làm thì không có lương ngày đó; phần còn lại xử lý theo nội quy |
| Làm sai nhiều lần | Đuổi ngay | Theo trình tự kỷ luật: có nội quy, có họp, có biên bản |
Nội quy lao động — thứ quán nhỏ hay bỏ qua
Không có nội quy viết ra thì không có căn cứ để xử lý kỷ luật. Nội quy nên có tối thiểu:
- Thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, cách đăng ký nghỉ và đổi ca.
- Trật tự nơi làm việc: đồng phục, điện thoại, tiếp người nhà trong giờ.
- An toàn lao động, vệ sinh — đặc biệt quan trọng với bếp.
- Bảo vệ tài sản: quy định về két, kho, hàng hoá, thông tin khách.
- Các hành vi vi phạm và hình thức xử lý tương ứng.
Nội quy phải được phổ biến cho người lao động và niêm yết ở nơi làm việc. Viết ra rồi cất trong ngăn kéo thì cũng như không có.
Cách làm vừa đúng luật vừa hiệu quả
- Thưởng thay vì phạt. Đặt thưởng chuyên cần theo tháng. Người đi trễ tự mất thưởng — hiệu quả tương đương mà hoàn toàn hợp pháp và tinh thần nhóm tốt hơn hẳn.
- Chấm công tự động. Bỏ tranh cãi "em đến lúc mấy giờ" — xem chấm công bằng mã QR.
- Ghi lại vi phạm ngay lúc xảy ra, có chữ ký. Đến lúc cần xử lý mới đi nhớ lại thì không đủ căn cứ.
- Xử lý công bằng. Người quen được bỏ qua còn người mới bị phạt là cách nhanh nhất làm cả nhóm mất niềm tin — và đó mới là nguyên nhân thật khiến nhân viên nghỉ việc.
Phần mềm HRM Ordersys chấm công chính xác tới phút và lưu lịch sử, nên việc trừ đúng thời gian không làm việc có số liệu rõ ràng thay vì ước chừng rồi thành ra phạt tiền.
Bài viết tổng hợp để tham khảo, căn cứ Bộ luật Lao động 2019 và các quy định về kỷ luật lao động tại thời điểm đăng. Trường hợp cụ thể nên hỏi đơn vị tư vấn pháp luật lao động.
Ordersys có bản cho nhà hàng, quán ăn và bản cho cửa hàng bán lẻ: tính tiền, kho, báo cáo, xuất hoá đơn điện tử. Cài đặt và đào tạo tận nơi.
Các tin tức khác
Huỷ món sau khi đã báo bếp: quy trình để không mất tiền, không cãi nhau
Bốn loại huỷ món xử lý khác nhau, quy trình ba dòng, dấu hiệu huỷ món đáng xem lại và vì sao bếp cũng phải biết món đã huỷ.
Tách bill, gộp bàn, chuyển bàn ở quán nhậu, nhà hàng: làm sao cho khỏi sai tiền
Ba thao tác hay tính sai tiền nhất mỗi tối, cách tách bill cho khách không cãi, gộp bàn trước khi gọi thêm và chuyển bàn cho bếp biết.
Mở quán cà phê cần giấy phép gì?
Giấy tờ cơ bản cho quán cà phê, ba thứ riêng của quán cà phê (nhạc, vỉa hè, biển hiệu), hoá đơn điện tử và trình tự làm gọn.
Mở quán cafe cần mua thiết bị bán hàng gì? Ba cấu hình từ ít đến đủ
Ba cấu hình quầy bán hàng cho quán cà phê, thứ tự nên mua, điện thoại hay máy tính tiền, những thứ chưa cần mua ngay.
Hao hụt nguyên liệu quán cafe: đo thế nào, mất ở đâu
Đo hao hụt bằng một phép trừ giữa lượng dùng thật và lượng dùng theo công thức, sáu chỗ hao hụt hay nằm và cách chặn từng chỗ.
Định lượng nguyên liệu quán cafe: công thức từng ly và tự trừ kho
Một công thức định lượng gồm gì, định lượng theo size, mức đường và topping, từ công thức đến tự trừ kho, bắt đầu từ đâu khi quán chưa có công thức.
In tem ly cho quán cafe, trà sữa mang đi: in gì, máy gì
Tem ly nên in những gì, khổ tem và máy in, quy trình ở quầy khi có tem, in lại tem hỏng và đơn từ ứng dụng giao hàng.
Quản lý quán cafe nhỏ một mình: việc gì để phần mềm làm
Sáu việc lặp lại nên để máy làm, ba việc chủ quán phải tự làm, một ngày của quán một người và giao quyền khi thuê thêm người.
Cách lên menu quán cafe: bao nhiêu món, món nào đẩy, món nào bỏ
Số món vừa phải theo từng kiểu quán, chia món theo bán chạy và lãi thành bốn nhóm, năm nguyên tắc trình bày menu và cập nhật menu trên phần mềm.
